Akıllı telefonların kullanıcı verilerini nasıl sakladığına ilişkin çarpıcı iddialar gündeme geldi. Sosyal medya platformu X'te bir kullanıcı Anthropic'in yapay zekâ destekli yazılım geliştirme aracı Claude Code ile Android ve iPhone cihazlarında gerçekleştirdiği güvenlik incelemelerinin sonuçlarını paylaştı.
İncelemelerde, Android telefonun yüz tanıma işlemleri sırasında binlerce görüntüyü sakladığı, iPhone'da ise yıllar önce silinen fotoğrafların sistem önbelleğinde tutulmaya devam ettiği ileri sürüldü. Paylaşımlar, özellikle biyometrik verilerin korunması, fotoğrafların kalıcı olarak silinmesi ve uygulamaların kişisel dosyalara erişimi konusunda soru işaretleri oluşturdu.
28 Ekim'de yapılan paylaşımda kullanıcı, Android telefonunu bilgisayara bağlayarak yedeklediğini ve Claude Code'dan galeride bulunmayan ön kamera görüntülerini araştırmasını istediğini belirtti.
İnceleme sonucunda 14 bin 219 yüz görüntüsü tespit edildiği öne sürüldü. Bunların normal kamera uygulamasıyla çekilmiş fotoğraflar değil, telefonun ön kamerası ve yüz tanıma sistemi tarafından oluşturulan görüntüler olduğu iddia edildi. Kullanıcı, yaklaşık 15 aylık döneme ait dosyalar arasında evde, otomobilde, toplu taşımada ve yatakta telefonunu eline aldığı anlara ait görüntüler bulunduğunu söyledi. Ayrıca dosyaların çekim zamanı ve GPS konum bilgilerini de içerdiğini belirtti.
En dikkat çekici iddia ise inceleme devam ederken ortaya çıktı. Kullanıcı, görüntüleri incelerken yalnızca iki saniye önce oluşturulmuş yeni bir dosyayla karşılaştığını ve telefonun fotoğraf kaydetmeye devam ettiğini öne sürdü.
Kullanıcı, görüntülerin Android'in /data/system/users/0/faceunlock/cache klasöründe ve Google Play Hizmetleri ile bağlantılı başka bir dizinde bulunduğunu açıkladı. Paylaşıma göre dosyaların bir bölümü normal kamera görüntülerinden, diğerleri ise yüz tanıma amacıyla kullanılan kızılötesi karelerden oluşuyordu. Bazı kayıtların sistem tanılama servisleriyle bağlantılı olduğu da ileri sürüldü.
Ancak Android'de sistem klasörlerinin önemli bir bölümü normal kullanıcı ve uygulama erişimine kapalı bulunuyor. Bu nedenle dosyalara hangi yetkilerle ulaşıldığı ve görüntülerin gerçekten kalıcı olarak saklanıp saklanmadığı henüz açıklığa kavuşmadı. Google'ın Pixel cihazlar için yaptığı açıklamalara göre yüz tanıma sırasında alınan görüntülerden matematiksel bir model oluşturuluyor, görüntüler saklanmıyor ve biyometrik veriler cihaz üzerinde korunuyor.
Bununla birlikte, Android üreticilerinin farklı yüz tanıma teknolojileri kullanması nedeniyle iddiaların bütün cihazları kapsadığını söylemek mümkün değil.
Kullanıcı, incelemenin ardından sistem tanılama paylaşımını kapattığını, gereksiz kamera izinlerini kaldırdığını ve önbelleği temizlediğini belirtti. Ancak görüntülerin daha önce başka sistemlere aktarılıp aktarılmadığını bilmediğini ifade etti.
Aynı kullanıcının 24 Ekim'de yayımladığı başka bir paylaşımda ise iPhone'un fotoğraf silme sistemi gündeme geldi. Kullanıcı, iPhone'unu MacBook bilgisayarına bağlayıp Claude Code ile güvenlik taraması gerçekleştirdiğini ve PhotoData/Thumbnails klasöründe 145 bin 763 fotoğraf ve video dosyası tespit ettiğini ileri sürdü.
İddiaya göre dosyalar arasında 2021 yılına kadar uzanan, daha önce silinmiş görüntüler bulunuyordu. Üstelik bunların bir bölümü Son Silinenler albümünden de kaldırılmıştı. Kullanıcı; pasaport ve kimlik fotoğrafları, banka hesap bilgilerinin göründüğü ekran görüntüleri, kredi kartı fotoğrafları, özel içerikler ve kripto para cüzdanının kurtarma kelimelerini içeren bir görüntünün de dosyalar arasında yer aldığını öne sürdü.
Paylaşımda, dosyaların bazılarının orijinal çözünürlükte saklandığı iddia edildi. Ancak görüntülerin tamamının gerçekten silinmiş fotoğraflardan oluştuğu veya hangi yöntemle korunduğu henüz doğrulanmadı.
Akıllı telefonlar, fotoğrafların hızlı görüntülenebilmesi için orijinal dosyaların yanı sıra thumbnail adı verilen küçük önizleme kopyaları oluşturuyor. Bu görüntüler, galerideki fotoğrafların daha hızlı açılmasını sağlıyor. Ancak bazı durumlarda orijinal fotoğraf silinse bile önizleme dosyaları sistemde kalabiliyor.
Nitekim İngiltere merkezli Athena Forensics'in 2020 yılında yayımladığı adli bilişim incelemesinde, iPhone'un PhotoData/Thumbnails klasöründe silinen fotoğraflara ait küçük görüntülerin bazı koşullarda korunabildiği ortaya konulmuştu. Apple'ın resmi açıklamalarına göre ise silinen fotoğraflar Son Silinenler albümünde 30 gün tutuluyor ve bu sürenin ardından kalıcı olarak kaldırılıyor.
Öte yandan Apple, Mayıs 2024'te yayımladığı iOS 17.5.1 güncellemesiyle daha önce silinmiş bazı fotoğrafların yeniden galeride görünmesine neden olan veri tabanı sorununu düzeltmişti. Ancak geçmişte yaşanan bu sorunlarla son iddialar arasında doğrudan bir bağlantı bulunduğuna ilişkin kanıt bulunmuyor.
iPhone kullanıcısı, cihazında dosya ve klasör erişimine sahip 23 uygulama bulunduğunu da açıkladı. Bunların arasında hava durumu uygulamaları, QR kod okuyucuları, PDF araçları ve eski bir el feneri uygulamasının yer aldığını belirtti. Söz konusu uygulamaların silinmiş fotoğraflara erişmiş olabileceğini ileri süren kullanıcı, izinleri gözden geçirerek erişim verdiği uygulama sayısını üçe düşürdüğünü söyledi.
Ancak iOS'un güvenlik mimarisinde uygulamalar birbirinden izole edilmiş alanlarda çalışıyor. Bir uygulamanın dosya erişim iznine sahip olması, korumalı sistem klasörlerindeki bütün verilere ulaşabileceği anlamına gelmiyor. Dolayısıyla söz konusu uygulamaların silinmiş fotoğrafları okuyabildiği veya başka sunuculara aktardığı henüz kanıtlanmış değil.