Gedik Yatırım analistleri tarafından hazırlanan kapsamlı raporda, tasfiye kararı alınan ve alım satıma kapatılan yatırım fonlarının portföy büyüklüğünün 15 Eylül ile 30 Eylül tarihleri arasında yüzde 34,3 oranında azaldığı bildirildi.
Fonlarda likiditesi sınırlı varlıkların payının toplam portföy büyüklüğünün yüzde 59'a yaklaştığına dikkat çeken analistler, "Tasfiye kapsamındaki fonların portföylerinin yüzde 34,3'ü şimdiden buharlaştı." değerlendirmesinde bulundu.
Yatırım fonu krizinin etkileri ve çözüm adımları piyasalar tarafından yakından takip edilirken, yatırımcıların odak noktasında paralarının ne zaman ve ne kadarını alabilecekleri sorusu yer alıyor. Gedik Yatırım'ın tasfiye kapsamındaki fonları menkul kıymet bazında incelediği analize göre, TEFAS verisine ulaşılabilen 129 fonun 15'i para piyasası fonu, 114'ü ise para piyasası dışı fonlardan oluşuyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine atıfta bulunulan raporda, bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcının bulunduğu kaydedildi.
Analize göre, 30 Eylül 2026 itibarıyla tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğü 652,3 milyar lira seviyesinde bulunuyor. Alım satıma kapatılan 103,7 milyar lira ile birlikte işleme kapalı toplam büyüklüğün 756 milyar liraya ulaştığını belirten analistler, "Büyüklük belirgin biçimde yoğunlaşmış durumda. Tasfiye kapsamındaki varlıkların yüzde 76,5'i tek bir portföy yönetim şirketinin 6 fonunda toplanıyor ve bu fonlardan ikisi tek başına toplamın yüzde 72'sini oluşturuyor." ifadelerini kullandı. Sürecin genel seyrinin büyük ölçüde bu iki fonun tasfiyesine bağlı olduğu vurgulandı.
Tasfiye kapsamındaki fonlarda likiditesi sınırlı olabilecek varlıkların payının yüzde 58,6 seviyesinde olduğunu anlatan analistler çarpıcı veriler paylaşarak, "Para piyasası fonlarında doğrudan tutulan oran yalnızca yüzde 6,9 iken, repo teminatları dahil edildiğinde bu oran yüzde 40'a çıkıyor. Sonucu belirleyen asıl unsur, Tera Portföy'ün iki para piyasası ve serbest fonu ile hisse senedi fonudur. Bu üç fon hariç tutulduğunda oran yüzde 23,2'ye iniyor." dedi.
Raporda, teminat yoluyla maruziyetin Tera Portföy Para Piyasası Fonu'nda yüzde 39,6, Pusula Portföy Para Piyasası Fonu'nda ise yüzde 43,1 seviyesinde olduğu belirtildi. İşlemlerin vadesinde karşı tarafça ödenmemesi halinde fonlara likiditesi düşük paylar ve grup şirketi özel sektör tahvilleri gibi teminatların kalacağına dikkat çeken Gedik Yatırım analistleri, "Bu nedenle para piyasası fonlarında repo taraflarının ödeme performansı yakından izlenmeli." uyarısında bulundu.
Yatırımcı açısından asıl sorunun, tasfiye sonunda fon değerinin ne kadarının nakde dönüşebileceği olduğunu vurgulayan analistler, bunu bugünden kesin olarak bilmenin mümkün olmadığını kaydetti. Ödeme yapmayacağını açıklamış ihraççıların borçlanma araçlarının tüm senaryolarda sıfır değerle hesaplandığı duyarlılık analizinde, her 100 liralık fon değerinin yaklaşık nakit karşılığı 4 senaryo üzerinden incelendi.
Gedik Yatırım'ın hesaplamalarına göre ortaya çıkan tablo şu şekilde detaylandırıldı: Para piyasası fonlarında hafif senaryoda her 100 liralık fon değerinin 97 lirasının geri alınması olasılık dahilinde görülürken, bu rakam orta senaryoda 91 liraya, ağır senaryoda 81 liraya, çok ağır senaryoda ise 68 liraya düşüyor. Hisse ve serbest fonlar için ise hafif senaryoda 100 liranın 84 lirasının, orta senaryoda 68 lirasının, ağır senaryoda 52 lirasının, çok ağır senaryoda ise 36 lirasının geri alınma ihtimali bulunuyor.
GİRİŞLERİN YARISI 2026 YILI İÇİNDE GERÇEKLEŞTİ
TEFAS verisi bulunan ve tasfiye kararı verilen 129 fona ihraçlarından bu yana net 322 milyar lira giriş olduğunu belirten analistler, "Yalnızca 2026 yılında nette yaklaşık 163 milyar lira giriş gerçekleşti. Yani, ihraçtan bu yana gerçekleşen net girişlerin yaklaşık yarısı bu yıl içinde fonlara girdi." değerlendirmesini yaptı. Fon değerlerinin önemli bir bölümünün nakit girişinden ziyade portföy değerlemelerinden kaynaklandığına işaret edilen raporda, bu durumun likiditesi sınırlı varlıkların tasfiyede hangi fiyattan nakde dönüşeceği sorusunu daha da kritik hale getirdiği bildirildi.