Polonya'nın devlet kontrolündeki enerji devi Orlen'in, Venezuela ve Güney Sudan'dan petrol temin etmek amacıyla giriştiği yüz milyonlarca dolarlık ticaret, ülkenin en büyük şirket skandallarından birine dönüştü.
Polonya Parlamentosu'nun resmi kayıtlarına göre, Orlen'in İsviçre merkezli iştiraki Orlen Trading Switzerland (OTS) tarafından çok sayıda aracı üzerinden yapılan sözleşmelerin toplam büyüklüğü yaklaşık 400 milyon doları buldu.
Dönemin Devlet Varlıkları Bakan Yardımcısı Robert Kropiwnicki, Mayıs 2024'te parlamentoda yaptığı açıklamada, şirketin Venezuela'ya tankerler gönderdiğini ancak gemilerin yüklenmeden beklediğini ve planlanan petrolün neredeyse hiç teslim edilmediğini söyledi.
Resmi parlamento tutanaklarında yer alan bilgilere göre OTS'nin kiraladığı tankerlerin Venezuela açıklarında boş beklemesi de şirkete ağır bir fatura çıkardı.
Kropiwnicki, tanker kiralamaları için yaklaşık 60 milyon dolar, sözleşmelerin feshi için yaklaşık 8 milyon dolar, gemilerin bekleme maliyetleri için de yaklaşık 30 milyon dolar harcandığını açıkladı. Böylece yalnızca tankerlerle bağlantılı ek maliyet yaklaşık 100 milyon dolara ulaştı.
Varşova Bölge Savcılığı, 7 Ağustos 2026'da yaptığı resmi açıklamada, Orlen ve Orlen Trading Switzerland'ın 378 milyon dolar, yani yaklaşık 1,5 milyar zloti zarara uğratıldığı gerekçesiyle üç eski yönetici hakkında iddianame hazırlandığını duyurdu.
Savcılığa göre zarar, Ağustos-Aralık 2023 döneminde imzalanan üç olumsuz ham petrol alım sözleşmesinden kaynaklandı. Sanıkların şirket varlıklarını ve Orlen grubunun çıkarlarını yeterince korumamakla suçlandığı belirtildi. Suçlamalar kapsamında 25 yıla kadar hapis cezası gündemde.
Dosyanın bir diğer şüphelisi olan OTS'nin eski yöneticisi Samer A. hakkındaki soruşturma ise ayrı yürütülüyor. Polonya savcılığı, şüphelinin Birleşik Arap Emirlikleri'nden iadesini talep ettiğini açıkladı.
Olayın para trafiğine ilişkin yeni ayrıntılar ise Financial Times'ın 15 Eylül'de yayımladığı araştırmayla gündeme geldi.
FT'nin araştırmasına göre OTS, Venezuela'dan petrol almak için yaptığı anlaşma kapsamında 230 milyon dolar avans ödedi. Paranın önemli bölümünün doların değerine endeksli kripto para Tether (USDT) kullanılarak çeşitli aracılar üzerinden aktarıldığı öne sürüldü.
Ancak planlanan petrol sevkiyatının büyük bölümü gerçekleşmedi ve yapılan ödemelerin önemli bir kısmının geri alınamadığı belirtildi.
Polonya makamlarının soruşturması, yüz milyonlarca dolarlık zararın nasıl ortaya çıktığını ve paranın geri alınıp alınamayacağını belirlemeye yönelik olarak sürüyor.