Akıllı telefonların hayatın her alanında kullanılması, anıları kayıt altına alma alışkanlığını da beraberinde getirdi. Ancak ABD'de gerçekleştirilen yeni bir araştırma, sürekli fotoğraf çekmenin ve ekran görüntüsü almanın hafıza üzerinde beklenmedik bir etkisi olabileceğini ortaya koydu.
30 gramdan fazla yiyenler dikkat: Kanser riskine sokuyor! Hemen azaltın
Binghamton Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü çalışmada, toplam 892 kişinin katıldığı yedi ayrı deney gerçekleştirildi. Araştırmada, yaşanan bir anı fotoğrafla kaydeden ya da ekran görüntüsü alan katılımcıların, söz konusu olayın ayrıntılarını hatırlama konusunda daha düşük performans gösterdiği belirlendi.
Deneylerin bir bölümünde katılımcılara farklı sanat eserleri gösterildi. Katılımcıların bir kısmından eserleri yalnızca incelemeleri, diğer kısmından ise görüntülerini ekran görüntüsü olarak kaydetmeleri istendi. Daha sonra yapılan değerlendirmelerde, eserleri sadece izleyen kişilerin, ekran görüntüsü alanlara göre gördükleri görselleri daha doğru ve detaylı şekilde hatırladığı görüldü.
Araştırmanın başyazarı psikolog Sophia Fabrizio, elde edilen sonuçların dikkat çekici olduğunu belirtti. Fabrizio, deneyimlerin ve bilgilerin telefon aracılığıyla kaydedilmesinin, beynin bunları hafızaya aktarma biçimini değiştirebileceğini ifade etti.
Araştırmacıya göre bu etki yalnızca çekilen fotoğrafın hatırlanmasıyla sınırlı kalmayabiliyor; kaydedilen görüntünün temsil ettiği deneyimin diğer ayrıntılarının hatırlanması da bundan etkilenebiliyor.
Uzmanların dikkat çektiği mekanizmanın bilimsel karşılığı ise 'bilişsel yük aktarımı' olarak ifade ediliyor. Bu yaklaşım, beynin bir bilginin dışarıda, örneğin telefonda kayıtlı olduğunu bildiğinde, söz konusu bilgiyi kendi hafızasında saklamak için daha az çaba harcayabileceğini öne sürüyor.
Araştırmacılar ayrıca fotoğraf veya ekran görüntüsü alma sırasında dikkatin yaşanan olaydan uzaklaşıp telefon ekranına kayabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle özellikle önemli veya duygusal anları sürekli belgelemeye çalışmanın, kişinin o deneyime bütünüyle odaklanmasını engelleyebileceği ve olayın ilerleyen dönemde daha zor hatırlanmasına neden olabileceği değerlendiriliyor.