Gün geçmiyor ki bu kadar da olmaz denilen ne varsa oluyor. Kiralık ev bulmak için şartlar giderek ağırlaşıyor.
Durum öyle bir hale geldi ki kiralık daire arayan vatandaşlar artık yüksek bedellerin yanı sıra, eni iyi aday olduğunu ispatlamak için adeta sınav veriyor.
Kiralık piyasasından edinilen bilgilere göre, İstanbul’da ev arayan bazı vatandaşlar, beğendiği konutu tutmak istediğinde ilginç bir sürece dahil oluyor. Kontrat imzalamaya hazır olduğunu beyan eden kiracı adayı, artık ikinci aşamada kendisine uzatılan bir formla karşılaşıyor.
Söz konusu formda önceki ev sahibinin adı, numarası, ne kadar maaş aldığı, mevcut iş yerinde kaç yıldır çalıştığı, mesleği, evde kaç kişi kalacağı, otomobilinin markası, hayvan besleyip beslemediği ve TC kimlik numarasını da içeren bir formu doldurması isteniyor.
Formun, aynı evi tutmak isteyen aynı gün 5 kişiye daha doldurtulduğu, bu durumun kurumsal bir şirkete işe alım gibi mülakata benzediği belirtildi. İstenilen kriterleri formdaki bilgilerde karşılayarak ev sahibinin sınavını geçen kişinin, evi tutma hakkı kazandığı, bunun da 10 günlük bir süre aldığı belirtildi.
Kiralık talebinin güçlü olduğuna işaret eden emlak sektör temsilcileri ise mal sahiplerinin, geçmişte yaşanan bazı olumsuzluklardan dolayı artık bazı garantiler istediğine işaret ederek, kiracı seçerken işin artık sıkı tutulduğunu doğruladı. Emlak danışmanlarından edinilen bilgilere göre, bazı mal sahipleri sadece kirayla geçiniyor. Ayrıca kimi kiracılar da evi tuttuktan birkaç ay sonra ödeme zorluğuna düşebiliyor.
O nedenle ev sahipleri de konut kiralamadan önce bazı garantilere ihtiyaç duyuyor. Bunlar arasında kiracı adayının bir işinin ve düzenli gelirinin olması öncelikli. İnsan kaynaklarından alınabilecek antetli bir kağıtta, hangi tarihten itibaren o şirkette çalıştığına dair bir yazı, maaş bordrosu ve kefil artık istenen garantiler arasında. “Bir çok emlakçıda artık kefil isteniyor” diyen sektör temsilcileri, aynı şekilde kefilin de mevcut işinde kaç yıldır çalıştığı ve ne kadar maaş aldığını da belgelemesi gerektiğine işaret ediyor.
Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Başkanı Avukat Bülent Deniz, kiracı adayanın adata bir sınavı andıran kişisel bilgilerini de içeren form doldurması konusunda, mal sahibinin böyle bir form almasının yasal olarak mümkün olduğunu açıklayarak, “Ancak bir parantez açalım, O formdaki kişisel bilgiler olduğu için kişisel verilerin korunması yasasına tabi olmalı. Fakat etik olarak da güzel değil.
Ancak etik olmasa da maalesef arz talebin dengesizliği böyle bir duruma yol açıyor” açıklamasında bulundu. Mal sahiplerinin istediği formda dikkat edilmesi bir diğer durumu ayrımcılık meselesi olduğuna işaret eden Deniz, “Ayrımcılık yasağına takılmamak şartıyla. Mesela ‘bekara ev verilmez’, ‘öğrenciye kiralanmaz’ şeklinde bir ayrımcılık yapmamak kaydıyla böyle bir form istenebilir” dedi. Bazı ev sahiplerinin Findeks raporu istediğine de işaret eden Deniz, söz konusu raporun kiralama kararında etkili olduğunu da söyledi.
Kentsel dönüşümün etkisiyle İstanbul'un farklı semtlerinde kiralık boş ev bulmanın önemli bir problem haline dönüştüğüne dikkat çeken Bülent Deniz, “İstanbul'da belirli semtlerde adeta bir boş kulübe bulmak artık imkansız hale geldi.
Avrupa yakasında Fatih, Güngören, Merter gibi bir çok yerde kentsel dönüşüm çalışmaları yürütülüyor.
Dolayısıyla burada yaşayan insanlar, ister kiracı olsun ister ev sahibi, başka bir semtte kiralık eve çıkmak durumundalar. Dolayısıyla İstanbul'un diğer semtlerinde de kiralık için yığılmalar başladı. Şu anda Zeytinburnu’nda, Fatih’te Güngören bölgesinde kiralık konut arayışları oldukça fazla” değerlendirmesinde bulundu.
Sektör temsilcileri, tüm bunların gerekçesini, “Sadece bir evi olan ve o kira geliriyle geçinen mal sahipleri geçim kaygısına düşmemek için güvenli kiracılar arıyor. Acaba kirayı ödeyebilir mi kaygısını kırmak için artık bu tür bilgiler isteniyor.
Çünkü yaşanan bazı olumsuz örnekler ev sahiplerini tedirgin ediyor” diye özetledi. Yine kiralamada istenen bir başka evrak da tahliye taahhütnamesi. Kiranın düzenle ödenmesinin de mal sahipleri için çok hassas olduğuna işaret eden sektör temsilcileri, “Kiralamalarda şimdi devlet memuru olanlar el üstünde tutuluyor” yorumunu yaptı.