Stratejik konumu ve jeopolitik önemiyle dünya ticaretinin kalbi sayılan Kızıldeniz ile Aden Körfezi hattı, küresel ve bölgesel aktörlerin nüfuz mücadelesine sahne oluyor. Türkiye'nin Somali hükümetine verdiği çok boyutlu destek ve devlet kurumlarını ayağa kaldıran hamleleri bölgede ana denge unsuru oluştururken, Tel Aviv yönetiminin Somaliland ve çevresindeki arayışları dikkat çekiyor. Somali’de tavizsiz politikalarla ilerleyen Ankara ile soykırımcı Tel Aviv yönetimi arasındaki rekabetin Afrika Boynuzu'na yansıması, bölgedeki diplomatik ve askeri kartların yeniden dağıtılmasına yol açıyor. Türkiye’nin ve terör devleti İsrail’in bölgede bulunma amaçları arasındaki farklara değinen The New Arab’ta “Afrika Boynuzu’nda Türkiye ve İsrail arasındaki artan rekabet” başlığıyla yer alan analizde, İsrail’in sinsi planına dair çarpıcı açıklamalara yer verildi.
Londra merkezli Royal United Services Institute (RUSI) Ortadoğu Güvenliği Kıdemli Araştırma Görevlisi Dr. Burcu Özçelik, Tel Aviv'in bölgedeki stratejik ajandasına ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Tel Aviv'in bölgeye yönelik stratejisinin geçmişe dayandığını vurgulayan Özçelik, "İsrail'in Afrika Boynuzu'na olan ilgisi yeni değil, ancak 7 Ekim 2023 sonrasında yaşanan bölgesel çalkantılarla birlikte hız kazandı" dedi.
Özçelik, Tel Aviv'in ayrılıkçı bölge Somaliland üzerinden geliştirmek istediği askeri ve istihbari varlığın altını çizerek, "İsrail, Somaliland'ı esas olarak savunma işbirliği perspektifinden ve Husilere karşı gelecekteki saldırı faaliyetleri için olası bir üs olarak görüyor. İsrail için Yemen yakınlarındaki erişimin stratejik değeri istihbarat, gözetim ve potansiyel askeri operasyonları kapsıyor," diye ekledi.
Bölgedeki askeri ve diplomatik satranç, Ankara'nın Mogadişu merkezli meşru hükümete verdiği tam destekle farklı bir boyut kazanıyor. Afrika'daki güvenlik, barış ve yönetim yapıları üzerine analizler yapan, geçmişte ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), Dışişleri Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyi'nde görev almış bağımsız uzman Cameron Hudson, Ankara ile Tel Aviv hattındaki rekabetin derinliğine dikkat çekti.
Hudson, iki ülke arasındaki rekabet motivasyonu ile deniz güvenliği çıkarlarının "karşılıklı olarak güçlendirici" bir nitelik taşıdığına vurgu yaptı. Türkiye'nin ve İsrail'in hamlelerinin birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini kaydeden Hudson, "Bunlar aynı madalyonun iki yüzü ve birbirinden ayrılamazlar” diye ekledi.
Türkiye'nin Somali'de üstlendiği tarihi rol, Mogadişu yönetimi için hayati bir güvence niteliği taşıyor. Ankara'nın Mogadişu'ya sağladığı askeri, ekonomik ve diplomatik hamleler; Somali'nin devlet kurumlarını güçlendirirken, güvenlik altyapısını pekiştiriyor ve ülkenin toprak bütünlüğünü teminat altına alıyor.
Türkiye'nin Somali ile askeri ortaklığının merkezinde Mogadişu'daki TURKSOM tesisi yer almaktadır. Bu eğitim tesisi, Somali hükümetinin El-Şebab'la mücadele kabiliyetini geliştirmeye yönelik Türk çabalarının kalbinde yer almaktadır. Ankara ve Mogadişu, 2024 yılında 10 yıllık bir savunma anlaşması imzalayarak , iş birliklerini denizcilik geliştirme ve Somali kıyı şeridinin korunmasına kadar genişletti. Bu anlaşma, Türkiye'nin deniz güvenliği ve açık deniz petrol ve doğalgaz arama alanlarındaki artan çıkarlarıyla paralel olarak, Somali'de daha fazla istikrar sağlanmasındaki Türkiye'nin önemini vurguluyor.
Ancak dış müdahaleler ve İsrail'in hamleleri, bölgedeki fay hatlarını tetikliyor. Bu duruma işaret eden uzman Uluslararası Kriz Grubu'nda Somali ve Afrika Boynuzu Kıdemli Analisti olan Omar S. Mahmood, "yerel rekabetlerin bölgesel rekabetlerle kesiştiği ve potansiyel olarak tehlikeli bir duruma neden olduğunu” açıkladı.
Mahmood, bu durumun "Afrika Boynuzu aktörlerinin, dışarıdan destek alabileceklerini bilerek, daha maksimalist, agresif ve uzlaşmacı olmayan pozisyonlar almalarına" olanak sağladığını vurguladı.